Kiedy w Polsce pojawił się handel elektroniczny, jego przyszłość nie była obiecująca, po kilku latach okazało się, że ci, którzy zdecydowali się wówczas zaryzykować – wygrali. Obecnie Polacy coraz chętniej kupują bądź sprzedają w internecie a udział e-commerce w ogólnej wartości handlu sukcesywnie rośnie. Dzisiaj klienci e-sklepów nie myślą już jedynie o zakupach książek, czy innej drobnej rzeczy. Dzisiaj kupujemy wszystko, od kawy czy herbaty aż po meble lub cięższy sprzęt użytku domowego. Szybki rozwój handlu elektronicznego (e-commerce) jest uwarunkowany nie tylko przez rozwój środków technicznych, zapewniających łatwe komunikowanie się podmiotów za pośrednictwem sieci internet, ale także łatwość, szybkość i wygoda w dokonywaniu transakcji. Społeczność XXI wieku to ludzie zabiegani, jednostki ze zwiększoną ilością potrzeb, naprzeciw którym wychodzi handel elektroniczny ze sloganem „zrób zakupy nie wychodząc z domu”. Sklep założony w internecie jest więc szansą na dotarcie do dużej ilości odbiorców, niezależnie od ich miejsca pobytu.
Przygotowując się do zamiaru założenia własnego sklepu internetowego warto gruntownie przemyśleć sobie podstawowe kwestie m.in.:
Zapewne ktoś, kto myśli o tym jak założyć własny sklep internetowy, ma już na niego jakiś pomysł. Wie jakiej branży będzie dotyczyć, jaki asortyment będzie zawierał, oraz kto będzie jego potencjalnym klientem. Ważne jest aby wszystkie te elementy były bardzo dobrze przemyślane, bowiem nie wystarczy założenie, że np. będę prowadził sklep ze sprzętem AGD. Należy zastanowić się dokładnie jaki rodzaj asortymentu będzie obejmować założenie sklepu, inaczej jak bardzo szeroki asortyment ma się w nim znajdować. Czy warto otworzyć specjalistyczny sklep internetowy czy może lepiej będzie ograniczyć się do sprzedaży produktów uzupełniających. Wybór asortymentu poza dostawcami będzie najbardziej determinował grupę potencjalnych klientów. Dlatego warto zastanowić się kim będą klienci założonego przez nas sklepu internetowego oraz w jaki sposób trafić w ich potrzeby.
Nie ma oczywiście problemu z wyborem branży jeśli oczywiście sklep internetowy ma być nowym kanałem sprzedaży dla sklepu już istniejącego. Jeśli jednak otwieramy zupełnie nową działalność, warto zapoznać się z analizą rynku. Z przeprowadzonych już po raz czwarty przez Gemius S.A. badań rynku e-handlu wynika, że z roku na rok zwiększa się wartość sprzedaży internetowej. O możliwościach dokonywania zakupów w internecie słyszał już niemal każdy użytkownik internetu (94%) a zakupów dokonywało już 66% internautów z czego co trzeci kupuje przynajmniej raz na miesiąc. Większość internautów decydujących się na zakup w internecie to ludzie młodzi, częściej mężczyźni, choć procent kobiet stale rośnie. Przykładowo w 2006 r. z możliwości kupowania przez Internet, skorzystała zaledwie co druga kobieta, natomiast w 2007r. w sieci kupowało już 61% kobiet. Dodatkowo w okresie około świątecznym obroty sklepów internetowych wzrastają czterokrotnie. Co ciekawe w 2008r sklepy internetowe w USA wskutek kryzysu zanotowały spadek obrotów, polskich sklepów internetowych jak wynika z raportu sieci Kolporter kryzys jednak nie dotknął. Badania rynku e-commerce wykazują, że najwięcej w internecie sprzedaje się książek, odzieży oraz sprzętu komputerowego. Wynika z tego, że na te towary, jest największy popyt, ale i największa konkurencja. Wybierając więc własny charakter sklepu trzeba sobie odpowiedzieć na pytanie „Co będzie sprzedawał ?” „Komu będzie sprzedawał ?” oraz „Czy będę w stanie być konkurencyjny ?”
Czyli na jakim polu będę szukał przewagi nad innymi. Przy zakupach w internecie ważna jest cena (konieczność znalezienia takiego produktu, wtedy będzie można sprzedawać nie drożej niż konkurencja oraz trend i możliwość rozwoju, czyli czy na produkty, które chcemy sprzedawać jest popyt ? Czy będzie trwał i czy będziemy w stanie poszerzyć ofertę ?
Gdy wiemy jaki będzie asortyment w naszym sklepie warto zastanowić się nad dostawcami. Brak w miarę tanich i sprawnie działających dostawców może mieć hamujący wpływ na rozwój sklepu. Zatem powinniśmy gruntownie sprawdzić rynek dostawców. Chcąc obniżyć koszty logistyki warto poszukać hurtowni wysyłających produkt bezpośredni do klienta finalnego. Usługa tego typu nazywa się dropshippingiem, i polega na przeniesieniu procesu wysyłki towaru na hurtownika.
Aby założyć sklep internetowy należy założyć działalność gospodarczą tak samo jak w przypadku handlu tradycyjnego. Aby móc w pełni legalnie i zgodnie z polskim prawem sprzedawać produkty za pośrednictwem sklepu internetowego należy zarejestrować działalność gospodarczą. W urzędzie gminy lub miasta należy załatwić wpis do ewidencji działalności gospodarczej, natomiast w urzędzie statystycznym należy złożyć wniosek o wpis do krajowego rejestru urzędowego podmiotu gospodarki RG-1 na podstawie, którego otrzymujemy REGON. Należy pamiętać o treści artykułu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, zgodnie z którym jeżeli przedsiębiorca oferuje towary lub usługi w sprzedaży bezpośredniej lub sprzedaży na odległość za pośrednictwem masowego przekazu, sieci teleinformatycznych lub druków bezadresowych jest on zobowiązany do podania w ofercie co najmniej następujących danych:
W związku z działalnością w internecie należy zapoznać się z treścią ustawy z dnia 2 marca 2000r. O odmianie niektórych praw konsumentów oraz odpowiedzialności za szkodzę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny, której rozdział poświęcony jest umowom zawieranym na odległość. Ta ustawa stanowi, iż umowy, które zawiera konsument z nami jako właścicielami sklepu bez naszej obustronnej obecności, przy wykorzystaniu środków porozumiewania się na odległość m.in. elektroniczny formularz zamówienia zaadresowanego lub nie, reklamy w postaci elektronicznej czy też innych środków komunikacji elektronicznej są umowami na odległość, jeżeli kontrahentem konsumenta jest przedsiębiorca, który w taki sposób zorganizował swoją działalność. Zgodnie z jej 7 art. konsument, który zawarł umowę na odległość, może od niej odstąpić bez podania przyczyny, składając stosowne oświadczenie na piśmie w terminie 10 dni. Do zachowania tego terminu wystarczy wysłanie oświadczenia przed jego upływem. Opisując prawne aspekty działalności internetowej nie można pominąć kwestii ochrony danych osobowych. Można wymienić dwa modele ochrony prywatności:
- pierwszy bazujący przede wszystkim na instrumentach prawnych i ich stosowaniu.
- drugi bazujący na samoregulacji rynku, poprzez tworzenie systemu instytucji pozarządowych zapewniających i egzekwujących stosowanie odpowiednich praktyk w zakresie ochrony prywatności.
Istniejące prawodawstwo, dotyczące ochrony danych osobowych, niewątpliwie zwiększa zaufanie do handlu elektronicznego, zapewniając pewne minimum gwarantowane prawnie. Dla przeciwników nadmiernych regulacji prawnych alternatywą jest tworzenie systemu instytucji pozarządowych, tzw. samorządu, które analizując potrzeby użytkowników mogą szybciej i skuteczniej reagować na zachodzące zmiany i obligować firmy do przestrzegania szeregu zasad na zasadzie dobrowolności. Jednak brak uregulowań prawnych i poleganie jedynie na mechanizmach samoregulujących w praktyce okazuje się nie dość skuteczne. Organizacje, które przyznają markery zaufania zapewniają, że witryny spełniają określone wymagania w zakresie ochrony prywatności, potrafią jednak przymykać oko na łamanie tych reguł przez duże firmy, które uczestniczą w programach i równocześnie współfinansują te organizacje.
Oprogramowanie jest niezbędne do tego, aby posiadać sklep internetowy. Jego odpowiedni wybór może być bardzo trudnym zadaniem dla osób nie posiadających doświadczenia w prowadzeniu e-biznesu. Rynek oprogramowania jest na tyle konkurencyjny, że daje nam możliwość wyboru spośród bardzo wielu rodzajów zarówno samego oprogramowania (od strony technicznej) jak i modeli płatności za możliwość ich użytkowania:
Przy wyborze oprogramowania najważniejsze są indywidualne potrzeby, gdyż każdy sklep jest inny. Czasami różnice te sprowadzają się jedynie do szczegółów, ale mimo to powinniśmy szukać takich rozwiązań, które najbardziej pasują do naszych wymagań i preferencji. Przykładowo gdybyśmy chcieli sprzedawać ubrania będziemy szukać takiego sklepu, który będzie kładł nacisk na prezentację asortymentu, tzn. sklep powinien zaoferować prezentację rozmiarów, wymiarów czy też powinien pokazywać zdjęcia danych produktów.
Wynajem aplikacji plusy:
Wynajem aplikacji minusy:
Może was zdziwić, że stały koszt abonamentu znajduje się zaróno po stronie plusów jak i minusów ale przyglądając sie bliżej sprawie płatności zauważycie dwoistość tego zagadnienia. Z jednej strony stały i przewidywalny koszt stanowi spory plus gdyż łatwiej nam planować nasze wydatki i z góry wiemy czego się możemy spodziewać. Z drugiej zaś strony stały koszt jest minusem gdyż w wielu wypadkach sklep w pierwszych latach działalności może nie przynosić takich dochodów jakie sobie planujemy i stały (najczęściej dość wysoki) abonament moze być niepotrzebnym wydatkiem. Rozwiązaniem takiej sytuacji mogą być abonamenty uzależnione od obrotu sklepu.
Jednorazowy zakup licencji stanowi coraz rzadziej stosowany model sprzedarzy oprogramowania do prowadzenia sklepów internetowych. Producenci oprogramowania dawno już zauważyli, iż duzo ciężej jest zachować płynność finansową bez pobierania stałych opłat za używanie ich produktów. W praktyce sprzedaż jednorazowa jest praktycznie niemożliwa gdyż ciągłe zmiany rynku jak i technologii wymagają stałego rozwijania programów. Firmy sprzedające licencje w tym modelu aby zapewnić sobie środki finansowe potrzebne do stałego rozwoju najczęściej pobierają dodatkowe opłaty przy wprowadzaniu nowych wersji swojego oprogramowania. Jest to zatem forma niejawnego abonamentu z tą różnicą, że klient ma swobodę przy podejmowaniu decyzji kiedy przejść na nową wesję danego oprogramowania.
Zakup licencji plusy:
Zakup licencji minusy:
Jego największą zaletą jest cena, która w teorii równa jest kosztowi ściągnięcia programu z Internetu. W tym przypadku do kosztu założenia sklepu należy doliczyć koszt hostingu, domeny, wdrożenia i instalacji.
Najpopularniejszym darmowym oprogramowaniem do zakładania sklepów internetowych jest osCommerce. Niestety jest to oprogramowanie niedostosowane bezpośrednio do polskiego rynku i wymaga dorabiania funkcjonalności co dodatkowo generuje nam koszty. Jednak gdybyśmy zdecydowali się założyć sklep internetowy na osCommerce należałoby znać podstawy systemów Linux/Unix, posiadać wiedzę techniczną o działaniu Internetu( czyli hosting, domeny, łącza itp.), językach HTML, PHP, SQL oraz innych. Można by było wynająć do tego programistę, należy jednak sprawdzić czy posiada odpowiedni kwalifikacje, dlatego najlepiej byłoby zlecić założenie sklepu firmie specjalistycznej, która nie zniknie z rynku zostawiając nas z problemami. Jeśli chodzi o osCommerce to należy pamiętać jeszcze, że w przypadku kontroli legalności oprogramowania należy okazać fakturę potwierdzającą zakup programu, którego użyto do założenia sklepu. Polskie prawo nie przewiduje takiej możliwości jak darmowe oprogramowanie dla firm. W praktyce więc jeśli chcemy założyć sklep internetowy na darmowym oprogramowaniu trzeba kupić taki program np. z czasopismem, do którego został on dołączony. Programy te jednak rozwijają się bardzo wolno, często nie nadążając za pewnymi trendami w rozwoju technologicznym. Przykładowo najpopularniejszy z nich wciąż używa kodu HTML, choć od kilku lat standardem jest kod XHTML.
Oprogramowanie tego typu jest jednak na tyle już popularne, że powstało wiele modułów i dodatków, które pomogą nam w ulepszeniu sklepu. Większość sklepów osCommerce wygląda bardzo podobnie, jednak znawcy bardzo szybko rozpoznają sklep działający na ich silniku, ponieważ jest to oprogramowanie, w którym w prosty sposób można zmienić wygląd sklepu. Nie znaczy to jednak, że nie istnieją sklepy na osCommerce, które świetnie prosperują. Wadą jednak jego jest również to, że domyślnie nie zawiera podstawowych elementów sklepu takich jak chociażby wspomaganie sprzedaży poprzez produkty pokrewne czy systemy trackingowe( tracking- czyli śledzenie, obserwacja sposobu poruszania się klienta po naszym sklepie). Jest to jednak optymalne rozwiązanie dla tych, którzy handel w sieci traktują bardziej jako hobby lub dodatkowe zajęcie. osCommerce można za darmo pobrać ze strony osCommerce.pl.
Mamy również możliwość założenia własnego sklepu uszytego na miarę. Jest to rozwiązanie bardzo kosztowne i czasochłonne, jeśli jednak zamierzamy otworzyć sklep z wielkim rozmachem i mamy na to przeznaczony spory kapitał, który pozwoli nam walczyć z liderami rynku, to jest to najlepsze rozwiązanie. Plusem takiego sklepu będzie wymyślona przez nas jego funkcjonalność, szczególnie wtedy gdy myślimy o rzeczach wyjątkowych i niestandardowych. Należy jednak uważać na sprzedawców, którzy sprzedają przerobione oprogramowanie osCommerce jako pisane na zamówienie. Minusem takiego rozwiązania jest zbyt duża cena, która głównie uwarunkowana jest od wymyślonej przez nas funkcjonalności.
Jeśli dostawca oprogramowania nie dostarcza hostingu należy wykupić go dla zakładanego sklepu wraz z obsługą PHP i bazą danych. Rozmiar serwera i limit ruchu zależy od rozmiaru sklepu i jest już kwestią indywidualną. I tak samo jak w przypadku domeny, nie warto sugerować się promocją za pierwszy rok jeśli drogie jest jego późniejsze utrzymanie. Najważniejszym kryterium wyboru dostawcy usług hostingowych powinny być szybkość oraz niezawodność działania. Ważne jest gdzie znajdują się serwerownie danego usługodawcy, i jakie są godziny otwarcia biura obsługi klienta.
Jednym z najbardziej znanych w Polsce usługodawców domen i hostingu jest firma home.pl. Od wyboru dobrego hostingu zależy spora część sukcesu naszego sklepu. Aby bowiem klienci chcieli kupować strona musi ładować się błyskawicznie (bardzo często klienci nie korzystają z usług danego sklepu właśnie dlatego, że nie chce im się czekać aż strona załaduje się w całości.
Hosting można wybrać w dwóch formach:
Aby wybrać dobry hosting należy zwrócić uwagę na cztery ważne rzeczy:
Panel i konto hostingowe można w wielu profesjonalnych firmach hostingowych wypróbować przez kilku lub kilkunastodniowy bezpłatny okres testowy.
Ustawa z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną.
http://lex.pl/bap/student/Dz.U.2002.144.1204.html
Ustawa ta określa:
1) obowiązki usługodawcy związane ze świadczeniem usług drogą elektroniczną,
2) zasady wyłączania odpowiedzialności usługodawcy z tytułu świadczenia usług drogą elektroniczną,
3) zasady ochrony danych osobowych osób fizycznych korzystających z usług świadczonych drogą elektroniczną.
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. ochronie danych osobowych.
www.bip.gov.pl/files/…/Ustawa_o_ochronie_danych_osobowych.pdf
Ustawa ta określa zasady postępowania w momencie przetwarzania danych osobowych, oraz prawa osób fizycznych, których dane zostały lub też mogą zostać przetworzone w różnorakich zbiorach danych . Warto również przytoczyć Art.1. niniejszej ustawy, wg której:
„1. Każdy ma prawo do ochrony dotyczących go danych osobowych.
2. Przetwarzanie danych osobowych może mieć miejsce ze względu na dobro publiczne,
dobro osoby, której dane dotyczą, lub dobro osób trzecich w zakresie i
trybie określonym ustawą.”
Ustawa z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej.
www.konkurencyjnosc.gov.pl/NR/…FA52…/041731807jedn.pdf
Ustawa ta reguluje podejmowanie, wykonywanie i zakończenie działalności gospodarczej na terytorium Polski, oraz zadania organów administracji
publicznej w tym zakresie.
Ustawa z dnia 5 lipca 2002 r. o ochronie niektórych usług świadczonych drogą elektroniczną opartych lub polegających na dostępie warunkowym.
Dz. U. z 2002r., Nr 126, poz. 1068, z późn. zm.
Ustawa ta określa zasady, które dotyczą ochrony prawnej niektórych usług świadczonych odpłatnie drogą elektroniczną opartych na dostępie warunkowym.
Ustawa z dnia 2 marca 2000r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny. (Dz. U. z dnia 31 marca 2000 r.)
http://www.abc.com.pl/serwis/du/2000/0271.htm
Zgodnie z powyższą ustawą, zamawiający może np. zrezygnować z towaru kupionego w danym sklepie bez podania przyczyny w ciągu 10 dni od daty odebrania przesyłki składając stosowne oświadczenie w terminie 10 dni.
Prawo do odstąpienia od umowy nie przysługuje w przypadku towarów o właściwościach określonych przez klienta w złożonym np. przez niego
zamówieniu (mowa o np. nietypowych wymiarach produktów)
- art. 10 ust.3 pkt 4
Bardzo ważne jest aby przed rozpoczęciem działalności w Internecie poznać prawo regulujące zasady zawierania umów na odległość, ponieważ wynikają z niego obowiązki, które dotyczą osób zainteresowanych założeniem owej działalności. Istotne jest aby nasza strona informowała klienta o wszelkich niezbędnych danych sprzedawcy, m.in. nazwę, adres, organ ewidencyjny czy też numer w rejestrze. Na stronie powinny znajdować się również informacje dotyczące kwestii zapłaty za towar i przesyłkę, informacje o kosztach, ewentualnym terminie i sposobie dostarczenia zakupionego towaru. Oprócz istotnych parametrów technicznych sprzedawanych towarów, powinna być również wzmianka o prawie do odstąpienia od umowy kupna-sprzedaży, oraz zasady składania reklamacji.
